cizenbayan-yoga-journal-ayurveda-sri-lanka-aralik

Seyahat editörlüğü yaptığım Yoga Journal Türkiye‘de Kasım Aralık sayısında yayımlanmış Hayat Bilgisi Peşinden Sri Lanka konulu yazım

AYUBOWAN! Sri Lanka dilinde uzun yaşam demek. Ve Sri Lanka’da girdiğiniz her yerde bu şekilde selamlanıyorsunuz. Doğrudan çevrildiğinde “hayat bilgisi” anlamına gelen ayurveda, ya da ayurvedik tıp; Hindistan’da ortaya çıkmış, geçmişi ne kadar eskiye gittiği bilinmeyen ve kökenlerinin kutsal kitaplarda bulunduğuna inanılan bir sağlık sistemi. Antik metinlerde, tıbbi kitaplarda, ilahilerde izlerine rastlayabileceğimiz Ayurveda, hastaya özel bitkisel ilaçlar, beslenme programları, özel masajlar, meditasyon ve egzersizler ile hastalığı önleme, sağlığı koruma ve tedavi için uygulanıyor. Sadece beden değil, zihin ve ruh da ayurveda’nın bütünsel olarak ele aldığı sağlık anlayışının bir parçası. Günümüzde, modernize edilmiş versiyonu, Hindistan, Nepal ve Sri Lanka’da batılı ziyaretçilerin hizmetine sunuluyor. Sri Lanka kuzeyden gelen bu geleneği kendi kültüründeki hela osu adlı geleneksel sağlık sistemiyle harmanlayıp bütünsel tedaviler sunduğundan batılı ziyaretçilerin Ayurveda için en çok tercih ettiği ülkelerin başında geliyor.

Sri Lanka’nın güney batısında, Kolombo’nun güneyinde, Kolombo’dan Galle’ye kadar devam eden sahil şeridinde, Wadduwa ve Beruwala bölgelerinde pek çok farklı tarzda ve yoğunlukta ‘ayurvedik’ tesisler yer alıyor. İstanbul’dan Türk Hava Yolları ile Male duraklamalı direkt, Qatar Hava Yolları ile Doha aktarmalı olarak yaklaşık 10 saatte Kolombo’ya ulaşmak, Kolombo’dan da 3-4 saatlik araba yolculuklarıyla bu tesislere varmak mümkün.

Kasım’dan Nisan ayına kadar en yoğun ve haliyle de pahalı sezon. Özellikle batı dünyasında kış olduğu ve tatiller de bu aylara denk geldiği için daima güneşli Sri Lanka çok tercih edilen bir destinasyon haline geliyor. Belirgin bir muson sezonu olmadığından tesisler yıl boyu açık. Mayıs’tan Temmuz ayına kadar Avrupa’da da yaz olduğu için en düşük sezonları. Okyanusun normalden daha dalgalı olması dışında hava şartlarıyla ilgili olumsuz bir durum olmadığı gibi otellerden de çok iyi fiyatlar almak mümkün.

Bir sağlık sorununuz olsun olmasın Ayurveda’dan gerçekten fayda sağlamak için en az 2-3 haftanızı bu tesislerde geçirmeniz öneriliyor. Kolombo’nun 60km güneyinde yer alan Beruwala bölgesindeki Heritance Ayurveda Maha Gedara da müşterilerine ihtiyaçlarına göre 2-3 haftalık ya da daha uzun kürler sunuyor.

2004 yılında ülke tarihindeki ilk ve tek tsunami felaketinde etkilenen bölgelerden biri Beruwala. Otel bu felaketten sonra tamamen yenilenmiş. Okyanus kıyısında yemyeşil, palmiye ağaçları altında ve geniş bir araziye yayılmış, 4 farklı tipte son derece konforlu odaları ve şık bir mimarisi olan tesislere geldiğinizde Sri Lanka’ya has geleneksel yöntemlerle, dev bir şamdanın üzerinde minik bir mum yakarak ve boynunuza takılan çiçeklerle karşılanıyorsunuz. Geliş saatinize göre ya hemen ya da sabah da doktor randevunuz var! Ziyaretçiler buraya rahatlamak, dinlenmek, sağlıklarını korumak yenilenmek ya da kemoterapi, travma sonrası tedaviler veya depresyon tedavisi için gelebiliyor. Tesise gelme sebebiniz ne olursa olsun ilk iş doktorla görüşmek. Yaklaşık 1 saat süren bu ilk danışma seansında doktor size genel sağlığınız ve alışkanlıklarınızla ilgili pek çok soru sorarak “doşa”nızı yani avurvedaya göre beden tipinizi belirliyor. Doğuştan gelen özelliklerimiz ve alışkanlıklarımız doşamızı belirliyor ve ayurvedik tıbba göre 3 ana doşa var. İnsanın bedeni, zihni ve ruhunda ‘hava’ elementini temsil eden Vatha vücutta ısı transferini sağlayan sistemlerle yakından ilişkili. ‘Güneş’ ile sembolize edebileceğimiz Pitta bedende sindirim sistemi ile alakalı, zihinde ise öfkeyi temsil ediyor ve sıcak karakterde. ‘Ay’ ya da ‘su’ ile ifade edilen üçüncü tip ise Kapha. Serin bir karakteri olan kapha vücuttaki sıvılarla ilişkili.

Doktor da tuvalet alışkanlığınızdan sevdiğiniz lezzetlere, uyku düzeninizden sinir stres durumlarınıza kadar hayatınızla ilgili pek çok soru soruyor. Bunun yanında, nabzınıza tansiyonunuza da baktıktan sonra size doşanızı söylüyor. Çoğu insan bir değil iki doşanın özelliklerini taşıyor. Örneğin ben Vatha-Pitta’ymışım.

Buraya bir hastalığın tedavisi için ya da gözle görülür bir hastalığınız olmasa da muzdarip olduğunuz ufak tefek sorunlardan kurtulmak için gelmiş olabilirsiniz. Siz de derdinizi doktora anlattıktan sonra kalacağınız süreye ve ‘doşa’nıza göre günlük masajlar, yapmanız gereken egzersizler, yemeniz ve yememeniz gereken gıdalar ve size özel hazırlanan ayurvedik bitkisel ilaçlardan oluşan günlük/haftalık programınız hazırlanıyor.

1 saatlık danışma seansımdan sonra benim de elime bir gıda listesi tutuşturuyor hemen doktor. Baskın doşalarım Vatha ve Pitta için iyi olan gıdaları bolca tüketmem kötü olanlarındansa uzak durmam gerekiyor. Bazı gıdalar her üç doşa için de iyiyken bazı gıdalar 2 doşa için faydalı diğeri için zararlı olabiliyor.

Özellikle pişmiş yemeklerin içinde pek çok farklı gıda olduğundan ve çok sayıda gıdanın doşalara göre artısını eksisini ezbere bilmek de oldukça zor olduğundan sabah öğle ve akşam açık büfe olarak servis edilen yemeklerin hepsinin önüne yemeğin hangi doşalara iyi geldiğini belirten etiketler konulmuş. Çoğu her 3 doşaya göre de sağlıklı olan malzemelerle hazırlanan ve şaşırtıcı derecede lezzetli yemeklerden oluşan büfedeki bu etiketler ayurvedik olarak bedeninizi ruhunuzu ve zihninizi dengeleyeceğiniz bu birkaç haftalık süreçte size iyi gelecek gıdaları seçerken işinizi oldukça kolaylaştıran bir sistem.

Yemekte, havuz kenarında, başında beyaz bir bandanayla gezen insanlar görmeniz mümkün. Burada, -yarım bırakılamayacak bir tedavi olduğundan- sadece minimum 1 hafta kalabilecek ‘hasta’lara uygulanan Shirodhara, başın üzerinde, 7. tepe çakrasının bulunduğu bölgeye özel yağlar damlatılarak yapılıyor.

Güne erken saatlerde yoga veya meditasyon ile başlanıyor Heritance Ayurveda Maha Gedara’da. Cuma hariç haftanın 6 günü sabah, 4 günüyse akşam üzeri yoga seansları var. Çok dinamik ve aktif olmayan Hatha Yoga yapılıyor. Cuma günleri ise Budist bir rahip eşliğinde budist meditasyon yapılıyor.

Berrak bir zihinle başlayan gün yemekle birlikte ılık su servis edilen açık büfe restoranda ayurvedik bir kahvaltı ile devam ediyor. Daha sonra eğer bugünkü programınızda bir ‘tedavi’niz varsa odanızda hazır bulunan turuncu bornozunuzu giyip ağaçlar altında tatlı bir yoldan yürüyerek ya da isterseniz resepsiyondan istettiğiniz buggy ile tesis içinde yer alan sağlık merkezine gidiyorsunuz. Burada terapistiniz tarafından karşılanıp içinde japon balıklarının salındığı insanı dinginleştiren havuzların arasından masaj odanıza yönlendiriliyorsunuz.

Beden, zihin ve ruhunuzun ihtiyacına göre size özel olarak hazırlanmış masaj programından sonra havuz başında ya da okyanus kıyısında kitap okuyarak, güneşlenerek keyif yapabilirsiniz. Öğle ve akşam yemekleri de yine aynı şekilde açık büfe, ayurvedik, ılık su eşliğinde. Ekvatora olan mesafeden gece gündüz neredeyse eşit birbirine ve akşam 6 itibariyle hava kararıyor. Ayurvedik haftanızı sakin geçirmeniz öneriliyor. Akşamları yemekle birlikte hafif bir canlı müzik var sonrasındaysa çoğunluk odasına dinlenmeye çekiliyor. Unutmayın ayurveda’da sadece beden değil zihin ve ruhu da şifalandırmak, bu üçü arasındaki dengeyi korumak esas alınıyor.

Tam teşekküllü bir ayurveda tesisi olan Heritance Ayurveda Maha Gedara’da bazı akşamlar yemekten sonra doktorlar tarafından ayurveda esasları, ayurveda tarihi ile ilgili sunumlar yapılıyor. Konuyu daha derinlemesine öğrenmek isteyenler için bulunmaz bir fırsat. Bunun dışında burada geçireceğiniz 2-3 hafta sonrasında eve döndüğünüzde de bu yakaladığınız dengeyi koruyabilmeniz için ev ortamında yapmanız ve yapmamanız gerekenler, dengeniz bozulduğunda nasıl teşhis edeceğiniz ve ’gerçek hayatta’ sağlığınızı korumak için neler yapabileceğiniz detaylı olarak anlatılıyor. Heritance Ayurveda Maha Gedara’da 2-3 haftada fabrika ayarlarınıza dönmekle kalmıyor, sonrası için de hayat boyu işinize yarayacak ve size uzun ve sağlıklı bir yaşamın yollarını açacak ‘hayat bilgileri’ ediniyorsunuz.

Sri Lanka orta kısımları ayrı sahil kesimi ayrı güzellikte bir ada. Ayurveda ‘tatil köyleri’nin bulunduğu bölgenin yakınlarında Kolombo şehri, Galle şehri ve günübirlik bir turla Kandy şehri ziyaret edilebilir. İrili ufaklı pek çok budist tapınağı var ve insana gerçekten huzur veren mekanlar. Yakınlarda yer alan çay fabrikaları, ayurvedik ilaç yapımında kullanılan doğal baharatları görüp her birinin ne işe yaradığını öğrenebileceğiniz ‘spice garden’lar, Madu Nehri’nde 2-3 saatlik bot safarisi de Sri Lanka’ya gitmişken yapabileceğiniz aktiviteler arasında!

YORUMLAR

Şu an hiç yorum yok.

YORUM EKLE

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir